Evrópudómstóllinn kvað þann 16. október 2025 upp dóm í máli C-482/23 þar sem deilt var um hvort Danmörk hefði brotið gegn reglugerð ESB nr. 1073/2009 um sameiginlegar reglur fyrir aðgang að markaði fyrir alþjóðlega fólksflutninga með hópbifreiðum með því að takmarka svokallaða kabótasjaflutninga erlendra rútufyrirtækja við sjö daga samfellt í hverjum almanaksmánuði. Hér á landi er takmörkunin miðuð við 10 daga. Málið var höfðað af framkvæmdastjórn ESB, stutt af eftirlitsstofnun EFTA (ESA) en Danmörk naut stuðnings Íslands og Noregs og hafði betur.
Þessi dómur er mikilvægur fyrir hagsmuni launafólks í flutninga- og ferðaþjónustu. Hann staðfestir heimild ríkja til að setja skýr mörk gegn félagslegum undirboðum í fólksflutningum, styrkir möguleika til að tryggja að erlendir aðilar fylgi raunverulega tímabundinni starfsemi, styður við sanngjarna samkeppni og veitir fordæmi sem nýtist við mótun reglna og eftirlit með innanlandsflutningum sem erlend flutningafyrirtæki framkvæma í öðru landi en þar sem það er skráð (kabótasjaflutningum) í öðrum ríkjum.
Reglugerð ESB nr. 1073/2009 sem tekin var upp í EES samninginn 1. ágúst 2015 heimilar erlendum rútufyrirtækjum að sinna innanlandsakstri í öðru ríki að því gefnu að starfsemin sé tímabundin. Hugtakið „tímabundið“ er þó ekki nánar skilgreint í reglugerðinni. Danmörk settiþá reglu að miða skyldi við sjö daga til að koma í veg fyrir að erlendir aðilar stundi í reynd varanlega starfsemi í landinu á launum og starfsskilyrðum heimaríkis síns. Framkvæmdastjórn ESB höfðaði mál gegn Danmörku en tapaði. Ísland setti sambærilegar takmarkanir þegar reglugerðin var innleidd hér á landi með breytingum á lögum nr. 28/2017um farþegaflutninga og farmflutninga á landi á árinu 2021. Hér gildir, eins og áður segir, 10 daga regla skv. 15. lið 3. gr. og hefur ESA frá 2022 gert athugasemdir við Ísland vegna hennar en þær athugasemdir hafa nú ekkert gildi.
Framkvæmdastjórnin ESB hélt því fram að reglugerðin heimilaði ekki föst tímamörk, meta ætti hvert tilvik sérstaklega og sjö daga reglan takmarkaði þjónustufrelsi um of og bryti gegn meðalhófi. Sjónarmið Danmerkur (og stuðningsríkja, þ.m.t. Íslands) byggðu á að reglugerðin væri óljós og skorti skilgreiningu á „tímabundinni“ starfsemi, aðildarríki hefðu svigrúm til að setja skýrar framkvæmdarreglur, án slíkra reglna væri hætta á kerfisbundinni misnotkun kabótasjaflutninga og að reglurnar væru nauðsynlegar til að vernda sanngjarna samkeppni og koma í veg fyrir félagslegt undirboð.
Dómstóllinn féllst á rök Danmerkur og taldi að aðildarríki hefðu heimild til að setja framkvæmdarreglur þegar reglugerð ESB er óljós, sjö daga tímamörkin væru til þess fallin að tryggja að kabótasjaflutningar héldust raunverulega tímabundnir, reglurnar væru fyrirsjáanlegar, framkvæmanlegar og í samræmi við meðalhóf og framkvæmdastjórnin hefði ekki sýnt fram á að vægari úrræði gætu náð sama markmiði.
