Nýjar tölur úr mánaðarskýrslu Vinnumálastofnunar sýna að skráð atvinnuleysi var 4,8% í marsmánuði og minnkar lítillega frá því í febrúar er það var 4,9%. Þrátt fyrir þessa minnkun er atvinnuleysi meira en í mars í fyrra þegar það mældist 4,2%.
Að meðaltali voru 9.627 einstaklingar án atvinnu í mars og fækkaði þeim um 145 milli mánaða. Þróunin er í takt við það sem sást í fyrra þegar atvinnuleysi náði hámarki í febrúar og tók síðan að minnka, sem endurspeglar árstíðarsveiflur, einkum í ferðaþjónustu.
Atvinnulausum fækkar í ferðaþjónustu
Það sést einnig í þróun eftir atvinnugreinum þar sem atvinnulausum fækkaði mest í ferðaþjónustu og gistiþjónustu, sem er í takt við árstíðabundna aukningu umsvifa í þeim greinum á vormánuðum. Á sama tíma fjölgaði atvinnulausum í fjármála- og vátryggingastarfsemi og einnig í byggingastarfsemi og mannvirkjagerð. Þetta bendir til þess að árstíðarsveiflur skýri hluta minnkunar atvinnuleysis, einkum í ferðaþjónustu, en þróunin er ekki einsleit milli greina. Atvinnuleysi hefur til að mynda aukist í byggingastarfsemi, þar sem gera má ráð fyrir að háir stýrivextir hafa meðal annars dregið úr umsvifum.
Atvinnuleysi var áfram mest á Suðurnesjum (8,2%), þrátt fyrir minnkun milli mánaða, en minnst á Norðurlandi vestra (2,0%). Á höfuðborgarsvæðinu jókst atvinnuleysi lítillega og mældist 4,9%.
Minna atvinnuleysi erlendra ríkisborgara
Hlutfall erlendra ríkisborgara á atvinnuleysisskrá var 57% í mars. Atvinnuleysi meðal þeirra var áætlað 9,9% samanborið við 2,8% meðal Íslendinga. Í febrúar var atvinnuleysi meðal erlendra ríkisborgara 10,4%, sem þýðir að það hefur minkað um 0,5 prósentustig milli mánaða, á meðan atvinnuleysi meðal Íslendinga hefur staðið í stað. Árstíðarsveiflur hafi meiri áhrif á erlenda ríkisborgara, sem eru hlutfallslega fjölmennari í sveiflukenndum atvinnugreinum.
Í heild sýna tölurnar að atvinnuleysi hefur minnkað lítillega milli mánaða í takt við árstíðarsveiflur, en er engu að síður meira en á sama tíma undanfarin ár. Þróunin bendir því áfram til þess að dregið hafi úr spennu á vinnumarkaði.
Stjórnvöld hyggjast skerða réttindin
Í þessu samhengi er rétt að minna á að samhliða þessari þróun liggja fyrir áform stjórnvalda um breytingar á atvinnuleysistryggingum sem fela í sér styttingu bótaréttar og lengri ávinnslu réttinda. ASÍ hefur gagnrýnt þær hugmyndir harðlega og bent á að slíkar breytingar geti haft veruleg áhrif á afkomuöryggi launafólks, sérstaklega þeirra hópa sem standa veikar á vinnumarkaði. Nánar var fjallað um málið í fyrri umfjöllun ASÍ um þróun atvinnuleysis.
